Opublikowano 2 komentarze

Znaczenie olejków eterycznych dla przyrody i człowieka

olejki eteryczne znaczenie dla przyrody i człowieka kwiat paproci zielona strona front

Tym wpisem chcę rozpocząć serię artykułów o olejkach eterycznych. Zaczniemy od początku, czyli o znaczeniu olejków eterycznych, jakie są istotne dla przyrody i człowieka oraz czym tak naprawdę jest zapach oraz dlaczego jest taki sentymentalny. Zapraszam Was Kochani do lektury.

Olejki w przyrodzie

Olejek eteryczny to mieszanka związków pochodzenia roślinnego. Jest to istna esencja roślinny, w końcu ich angielska nazwa to essential oils.

Olejki eteryczne pełnią ważne funkcje w roślinie, głównie wabiące zapylaczy, ale również odstraszające roślinożerne zwierzęta, a nawet osłabiają rozwój roślin konkurencyjnych.

Przykładem wabienia owadów zapylających jest interakcja naszych, polskich obrazków plamistych (roślina pod ścisłą ochroną) z muchami. Ich nieprzyjemny dla ludzi zapach zawdzięczają skatolom, które wabią niektóre gatunki much, aby te mogły je zapylić.

obrazki plamiste - znaczenie olejków eterycznych kwiatpaproci zdjecie czerwonych owocow na zielonej łące
Obrazki plamiste (Arum maculatum L.) 

Charakterystyka olejków eterycznych – fizykochemia – taka sytuacja

Jak już wspominałam olejki eteryczne to wieloskładnikowe mieszaniny chemiczne. Ich forma fizyczna w temperaturze pokojowej to ciecz (zazwyczaj lotna), ale olejki występują również w formie stałej. Zwykle są bezbarwne lub jasnożółte, ale mogą też mieć kolor zielony, niebieski, czy nawet brunatny. Przykładem olejku o przepięknej niebieskiej barwie, jest olejek z wrotyczu marokańskiego potocznie znany jako blue tansy. Swoją drogą, był on kilka lat temu wyznacznikiem trendu w kosmetyce naturalnej. Jego kolor, z resztą jak w przypadku krwawnika i rumianku jest spowodowany zawartością chamazulenu w składzie olejku. Jako ciekawostkę dodam, że chamazulen to związek, który powstaje z innego związku – matricinu, i to dopiero podczas destylacji olejku z parą wodną. Matricin jest prekursorem chamazulenu. Świeży rumianek, jego wyciągi, napary i odwary nie będą zawierały azulenów w postaci wolnej.

Olejki eteryczne w wodzie nie rozpuszczają się praktycznie wcale, dobrze rozpuszczają się za to w olejach, alkoholach i innych rozpuszczalnikach organicznych. Najważniejszą ich cechą jest silny zapach, charakterystyczny dla danego gatunku i konkretnej części rośliny.

Znaczenie olejków eterycznych dla człowieka

Olejki eteryczne są nam znane od tysięcy lat. Wykorzystujemy je w wielu aspektach życia. Przede wszystkim mają niesamowicie szeroki wachlarz właściwości leczniczych.

Ich działanie zależy od poszczególnych związków chemicznych zawartych w składzie. Nie jest to jednak takie proste, jak się wydaje. Natura zrobiła dobrą robotę, składniki w olejku wzmacniają się wzajemnie (synergizm), dzięki czemu efekt jest mocniejszy, niż przy pojedynczej substancji czynnej. Nauka nadal traktuje substancje naturalne trochę po macoszemu, dlatego wiele jeszcze zostaje do zbadania.

Przykładowe działania lecznicze olejków eterycznych:

wykrztuśne – tymianek

rozszerzające naczynia krwionośne – eukaliptus

moczopędne – pietruszka

żółciotwórcze – mięta

antyseptyczne – drzewo herbaciane

uspokajające – lawenda

przeciwbólowe – goździk

Olejki eteryczne wykorzystujemy głównie w aromaterapii, czyli medycynie alternatywnej. Tradycyjne metody leczenia wykluczają olejki ze względu na różne stężenia substancji aktywnych, które zależne są od partii olejku. Małe ilości badań klinicznych i dość nieprzewidywalne skutki uboczne nie pomagają wkupić się w łaski.

Na pewno warto wprowadzić aromaterapie pomocniczo do leczenia konwencjonalnymi metodami, jako uzupełnienie klasycznych terapii.

Olejki wykorzystuje się nadal z powodzeniem w kosmetyce i chorobach dermatologicznych. W perfumerii olejki eteryczne stanowią drogocenne składniki kompozycji zapachowych perfum, ze względu na swoją złożoność i niepowtarzalność zapachu.

Dzięki działaniu dezynfekującemu i hamowaniu rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych niektóre olejki można stosować do odkażania powierzchni i pomieszczeń.

Ponadto służą do aromatyzowania potraw, słodyczy, alkoholi, a nawet tytoniu.

W naszych kosmetykach wykorzystujemy tylko i wyłącznie olejki eteryczne, ponieważ zależy nam na ich pięknym, naturalnym zapachu ale również dodatkowym działaniu. Syntetykom mówimy NIE.

Dlaczego zapach niesie wspomnienia?

Idziecie spokojnie ulicą, aż tu nagle czujecie zapach perfum, których używała Wasza mama wiele lat temu… albo po długiej nieobecności wracasz do domu rodzinnego i czujesz ten charakterystyczny zapach. Od razu ogarnia Cię nostalgia. Dlaczego tak się dzieje?

zapach - dzieci olejki eteryczne kwiat paproci łąka

Nie będę ściemniać to chemia!

Do nosa trafiają cząsteczki związków chemicznych obecnych w powietrzu, które są przez niego odbierane. Przetworzona informacja wędruje bezpośrednio do węchomózgowia gdzie będzie dalej przetwarzana i interpretowana. Węchomózgowie połączone jest z dwoma ważnymi elementami: hipokampem i ciałem migdałowatym. Hipokamp w głównej mierze odpowiada za pamięć, a ciało migdałowate za generowanie emocji.

Gdy więc spotykasz nowy zapach w mózgu wytwarza się połączenie kojarzące go z z dana sytuacja, ludźmi, obiektami i emocjami. Pamięć węchowa jest bardzo trwała i nie zmienia się praktycznie przez cale życie. Dlatego przy kolejnym „zderzeniu” z zapachem, możesz przywołać wspomnienia. 😉

Węch to najmniej doceniany zmysł, dbajcie o niego i postawcie na naturalne zapachy, które mogą nieść niesamowite korzyści zdrowotne. Kolejny wpis o olejkach wkrótce!

2 komentarze do “Znaczenie olejków eterycznych dla przyrody i człowieka

  1. […] jak powstają olejki to kolejnym krokiem będzie wpis na co zwrócić uwagę przy ich zakupie. A tutaj znajdziecie odnośnik do pierwszej części o znaczeniu olejków dla przyrody i człowieka. Warto wiedzieć po co roślinom te szalone substancje i jak możemy się nimi […]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.